Sekretariat Zarządu Głównego ZNP postanowił ustanowić dzień 26 października każdego roku Dniem Pamięci o Tajnej Organizacji Nauczycielskiej.

Tajna Organizacja Nauczycielska to kryptonim podziemny Związku Nauczycielstwa Polskiego (ZNP).

W czasie drugiej wojny światowej ZNP już październiku 1939 r. wznowił działalność pod nazwą Tajna Organizacja Nauczycielska i rozpoczął tajne nauczanie, co groziło zesłaniem do obozów koncentracyjnych i egzekucjami.

TON została założona 26 października 1939 r. przez Zygmunta Nowickiego (1881-1944), prezesa ZNP i doświadczonego konspiratora jeszcze z czasów carskich (prezes Nowicki prowadził tajne nauczanie w zaborze rosyjskim) oraz czterech innych przedstawicieli Związku, będących zarazem członkami Prezydium Zarządu Głównego ZNP, czyli: Kazimierza Maja, Wacława Tułodzieckiego, Teofila Wojeńskiego i Czesława Wycecha.

Zdecydowali oni wówczas, że ZNP przechodzi do działalności podziemnej, przyjmując kryptonim Tajna Organizacja Nauczycielska (TON). 

Uchwała Sekretariatu Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego z 15 września 2025 r. ws. ustanowienia Dnia Pamięci o TON, została podjęta z inspiracji Prezydium Zarządu Okręgu Małopolskiego ZNP w Krakowie.