Przedstawiona poniżej analiza wynagrodzeń nauczycieli na 2026 rok pokazuje bardzo wyraźny i niepokojący trend. Po poprawie sytuacji płacowej w 2024 roku ponownie obserwujemy pogarszanie się relacji wynagrodzeń nauczycielskich do przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.
Dane są jednoznaczne. Jeszcze w 2024 roku udało się częściowo odbudować poziom płac nauczycieli względem średniej krajowej. Był to ważny krok po latach systematycznego spadku wartości wynagrodzeń w oświacie. Trzeba uczciwie powiedzieć, że szczególnie od 2015 roku nauczyciele coraz bardziej tracili ekonomicznie wobec innych grup zawodowych. Jedynym wyraźnym wyjątkiem był rok 2019, kiedy po strajku nauczycieli wynagrodzenia wzrosły o 15 procent.
Niestety lata 2025 i 2026 oznaczają powrót do niekorzystnego trendu.
W 2026 roku wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela początkującego stanowi około 61 procent przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce. W przypadku nauczyciela mianowanego będzie to 62 procent, a nauczyciela dyplomowanego – 73 procent. To wyraźnie mniej niż jeszcze dwa lata temu.
Oznacza to, że mimo nominalnych podwyżek nauczyciele realnie ponownie tracą wobec rynku pracy i innych zawodów wymagających wysokich kwalifikacji oraz ogromnej odpowiedzialności społecznej.
Jako Związek Nauczycielstwa Polskiego od lat podkreślamy, że wynagrodzenia nauczycieli powinny być powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce. Tylko taki mechanizm daje szansę na zatrzymanie degradacji ekonomicznej zawodu nauczyciela i zapewnienie stabilności systemu edukacji.
Dziś do poziomu postulowanego w obywatelskim projekcie ustawy ZNP nadal brakuje znaczących środków. W przypadku nauczyciela początkującego różnica wynosi ponad 1095 zł, a nauczyciela dyplomowanego blisko 2375 zł miesięcznie.
Co istotne, nawet samo utrzymanie relacji płacowych z 2024 roku wymagałoby dalszych podwyżek. Wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela dyplomowanego powinno już dziś wynosić około 7192 zł, czyli o blisko 800 zł więcej niż przewidziano na 2026 rok.
Warto również spojrzeć na wynagrodzenia innych grup zawodowych finansowanych ze środków publicznych. Od lipca 2026 roku wynagrodzenie zasadnicze pielęgniarki dyplomowanej wyniesie 11 480 zł. To pokazuje skalę różnic i rodzi bardzo ważne pytanie: czy państwo rzeczywiście odpowiednio wycenia pracę nauczycieli?
Nie mówimy przecież wyłącznie o wynagrodzeniach. Mówimy o przyszłości polskiej szkoły, o jakości edukacji, o pozyskiwaniu nowych kadr do zawodu i zatrzymaniu w szkołach doświadczonych nauczycieli.
Jeżeli w kolejnych latach wzrost wynagrodzeń nauczycieli nie będzie co najmniej równy tempu wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce, bardzo szybko wrócimy do najgorszych wskaźników płacowych z lat 2022–2023. A na to polska edukacja po prostu nie może sobie pozwolić.
Arkadiusz Boroń, Prezes Okręgu Małopolskiego ZNP / członek Prezydium Zarządu Głównego ZNP
